Βιογραφίες


Σταύρος Πλακίδης

 

 

Μαθηματικός και αστρονόμος. Αποφοίτησε με άριστα από τη Μεγάλη του Γένους Σχολή της Κωνσταντινούπολης και αργότερα σπούδασε στη Φυσικομαθηματική Σχολή του Πανεπιστημίου της Αθήνας. Ειδικεύτηκε στην αστρονομία σε πανεπιστήμια της Αγγλίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και των Η.Π.Α. Διετέλεσε ομότιμος καθηγητής του πανεπιστημίου Αθηνών και επίτιμος προϊστάμενος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Με δική του πρωτοβουλία ιδρύθηκε ο Αστρονομικός Σταθμός Πεντέλης. Έλαβε μέρος σε διεθνή αστρονομικά συνέδρια, όπως της Στοκχόλμης το 1938, του Μπέρκλεϊ το 1961 κ.ά. Έχει γράψει σχετικές επιστημονικές εργασίες και άρθρα που δημοσιεύτηκαν σε ελληνικά και ξένα περιοδικά. Υπήρξε μέλος του Δ.Σ. της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών.

 

 


Ιωάννης Μπράβος

 

 

Λόγιος από την Αμισό. Στο περιοδικό «Χρονικά του Πόντου» δημοσιεύτηκε επιτομή ιστορικής μονογραφίας της ιδιαίτερης πατρίδας του, από τους αρχαίους χρόνους μέχρι το 1914. Περιέχονται σ’ αυτήν οι θρύλοι, τα ήθη και τα έθιμα που διαμόρφωσαν οι αιώνες στην περιοχή της ιστορικής Αμισού. Υπήρξε μέλος του Δ.Σ. της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών.

 

 


Αλκιβιάδης Κογκαλίδης

 

 

Γεννήθηκε στην Τραπεζούντα. Σπούδασε στο Φροντιστήριο και στη συνέχεια έφυγε στην Ελβετία όπου τελείωσε την Ανώτατη Εμπορική Σχολή της πόλης Νεφ Σατέλ. Επιστρέφοντας στην Τραπεζούντα ασχολήθηκε με το εμπόριο. Το 1917, όταν τα ρωσικά στρατεύματα αποχώρησαν από τον Πόντο, όλη η οικογένειά του και ο ίδιος εγκαταστάθηκαν στο Βατούμ της Ρωσίας. Εκεί, παράλληλα με το εμπόριο, ο Κογκαλίδης ασχολήθηκε με την υπόθεση της ανεξαρτησίας του Πόντου, όπου πήρε μέρος στην Εθνοσυνέλευση των Ποντίων που έγινε στο Βατούμ και στην Εκτελεστική Επιτροπή του αγώνα ως ταμίας της. Η έκρυθμη κατάσταση που επικράτησε κατόπιν στο Βατούμ τον ανάγκασε να φύγει στην Κωνσταντινούπολη, όπου εγκαταστάθηκε για λίγο ασχολούμενος πάλι με το εμπόριο. Μετά την Ανταλλαγή ήρθε στην Αθήνα. Υπήρξε μέλος του Δ.Σ. της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών.

 

 

Δημοσθένης Η. Οικονομίδης (1858-1938)

 

Γεννήθηκε στην Αργυρούπολη του Πόντου. Τα πρώτα του γράμματα έμαθε στο Φροντιστήριο Αργυρούπολης και στη συνέχεια παρακολούθησε μαθήματα στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας απ’ όπου και αποφοίτησε. Με τη χορηγία του Μητροπολίτη Χαλδίας Γερβασίου πήγε στην Κωνσταντινούπολη για να συνεχίσει τις σπουδές του στη Μεγάλη του Γένους Σχολή. Κατόπιν με την προστασία του Σχολάρχου Γρηγορίου Παλαμά και των ευεργετών του έθνους Ζαννή και Παύλου Στεφάνοβικ σπούδασε στα Πανεπιστήμια της Λειψίας και Μονάχου, όπου ειδικώς μελέτησε την ελληνική και λατινική γλώσσα και ιστορία της Φιλοσοφίας. Η διδακτορική του διατριβή με τον τίτλο Laudlehre des Pontischen (περί της φωνητικής της διαλέκτου του Πόντου) εγκρίθηκε από τη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Λειψίας (1887) αξία παντός επαίνου και βραβεύτηκε από το Ινστιτούτο Γ. Κουρτίου.

 

Το 1888 εκλέχτηκε καθηγητής των λατινικών στην αρχή και των ελληνικών αργότερα στη Μεγάλη του Γένους Σχολή, θέση την οποία διατήρησε μέχρι το 1914, δίδαξε παράλληλα στο Ιωακείμειο Παρθεναγωγείο στο Φανάρι και στο Ζωγράφειο Γυμνάσιο του Πέραν.

 

Η μεγάλη του αγάπη προς την ιδιαίτερη πατρίδα του τον οδήγησε σε προγραμματισμένη περιοδεία στον Πόντο από το 1885 όπου περισυνέλλεξε και αποθησαύρισε ανεκτίμητο πλούτο γλωσσικού και λαογραφικού υλικού, το οποίο υπήρξε θέμα όλης της μετέπειτα επιστημονικής παραγωγής.

 

Στην Κωνσταντινούπολη υπήρξε αντιπρόεδρος του Φιλολογικού Συλλόγου  και του Διδασκαλικού Συνδέσμου καθώς και μέλος πολλών εκπαιδευτικών, φιλανθρωπικών και εθνικών οργανώσεων, με σκοπό την πολιτιστική πρόοδο του Ελληνισμού.

 

Το 1914 κλήθηκε ειδικώς από την Εφορευτική Επιτροπή του Ιστορικού Λεξικού της νέας Ελληνικής γλώσσας να εργαστεί ως συντάκτης. Εκεί εργάστηκε ως 1926 και από το 1931 ανέλαβε τη διεύθυνση του Μεσαιωνικού Αρχείου της Ακαδημίας Αθηνών, θέση την οποία διατήρησε μέχρι το θάνατό του 22 Φεβρουαρίου 1938.

 

Υπήρξε ένας από τους ιδρυτές της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών, έγραψε πολλά βιβλία αναφερόμενα στην ποντιακή διάλεκτο, την ιστορία και γενικώς την παιδεία του Ελληνισμού στον Πόντο. Το 1958 η Ακαδημία Αθηνών εξέδωσε την εργασία του «Γραμματική της ελληνικής διαλέκτου του Πόντου». Στο «Αρχείον Πόντου» δημοσίευσε στον τόμ 2 (1929) την πολύ σπουδαία εργασία του για την παραδοσιακή φορεσιά των Ελλήνων του Πόντου με τίτλο «Περί αμφιέσεως», σελ. 1-48, στις οποίες περιλαμβάνονται και σχετικές φωτογραφίες. Ο Οικονομίδης έθεσε τη σφραγίδα της συστηματικής και εξονυχιστικής έρευνας των ποντιακών γραμμάτων, για μια ολόκληρη 60ετία. Στις 16 Μαΐου 1937 εορτάσθηκε στην Αθήνα από την Επιτροπή η επιστημονική πεντηκονταετηρίς του, προεδρεύοντος του Μητροπολίτου Χρυσάνθου, και στη Θεσσαλονίκη οργανώθηκε εκδήλωση από την Εύξεινο Λέσχη προς τιμή του και την προσφορά του στην επιστήμη.

 

 

Θεμιστοκλής Ν. Παστιάδης (1866-1941)

 

Γεννήθηκε στα Κοτύρωα (Ορντού) το 1866. Μετά την αποφοίτησή του από το Σχολαρχείο της πατρίδας του συνέχισε τις σπουδές του στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης από το 1882 έως το 1890. Από το 1890 έως το 1904 χρημάτισε διευθυντής των Εκπαιδευτηρίων της Ελληνικής Κοινότητας Κοτυώρων και τα έτη 1904 έως 1906 διεύθυνε τα Ελληνικά Σχολεία Πουλατζάκης.

 

Το επόμενο έτος αποσύρθηκε στην ιδιωτική του ζωή. Εγκαταστάθηκε πάλι στα Κοτύωρα και ως καλός γνώστης της γαλλικής χρημάτισε ασφαλιστής και πράκτορας ατμοπλοϊκών εταιριών. Παράλληλα συνέχισε το ενδιαφέρον προς τα κοινά, την πνευματική και πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου του. Συγκεκριμένα τον Ιούλιο του 1912 βροντοφωνούσε από το βήμα της Εκκλησίας «Είναι ανάγκη συντόμως ν’ αποκτήσει η Κοινότης το Γυμνάσιόν της και το Ανώτερον Παρθεναγωγείον της. Το Δημοτικόν Σχολείον δεν παρέχει μόρφωσιν... Άνθρωπος δίχως γυμνασιακής εκπαίδευσιν, παραμένει απλούστατα αμόρφωτος...».

 

Τα δύσκολα έτη 1917-1921 ο Θεμ. Παστιάδης συμπαραστάθηκε ποικιλότροπα στους συμπατριώτες του. «...Ναι ! Τιμωρούμεθα, διότι είμεθα επιμόνως Έλληνες ! Ψυχραιμία όμως και θάρρος...»

 

Παράλληλα θεωρούσε απαραίτητη υποχρέωσή του να διασώσει κάθε τι που αφορούσε την ιστορία της πατρίδας του και των περιχώρων, τη λαογραφία της, το τοπικό γλωσσικό της ιδίωμα. Εργασίες του δημοσιεύτηκαν στα περιοδικά «Ξενοφάνης», «Ποντιακά Φύλλα», «Αρχείον Πόντου», κτλ.

 

Υπήρξε ιδρυτής του συλλόγου «Αναγέννησις» στα Κοτύωρα το 1909 και στην Αθήνα ιδρυτικό μέλος της «Επιτροπής Ποντιακών Μελετών». Απεβίωσε το Μάρτιο του 1941.